Hoe kan het toch dat zoveel afval toch in de natuur en de zee terecht komt?

Elke minuut komt er een vrachtwagen plastic de zee in.

Dit wordt steeds meer. In de afgelopen 20 jaar is er evenveel plastic gemaakt als in de 80 jaar ervoor. En als we zo doorgaan, verdubbelt het in de komende 10 jaar.

Veel bedrijven gebruiken veel wegwerpplastic. Doordat mensen het na gebruik in de grachten of in een rivier gooien of als er een vuilnisbelt aan de rivier grenst, belandt het plastic zo in zee. Ook komt er veel plastic van schepen. Tijdens een storm valt er heel veel plastic van een boot af en belandt in zee. Hier blijft het jaren nog dobberen tot een deel op strand aanspoelt. Het plastic dat niet aanspoelt wordt steeds kleiner en ook giftiger. Dit zijn microplastics. Veel plastic belandt ook in de magen van dieren.

Jaarlijks overlijden gemiddeld 100.000 dieren aan plastic.

Wat doen we nu?

In Nederland gooien we per persoon bijna 490 kilo afval per jaar weg. Daarmee zitten we iets boven het Europese gemiddelde. Niet al ons afval belandt in de vuilnisbak of grijze kliko: 58 procent leveren we gescheiden in. Daarmee doen we het in Europa beter dan gemiddeld. Ruim 170 kilo van het afval komt bij het restafval terecht, dus in de vuilnisbak of grijze container. Dat zijn ruim 40 vuilniszakken restafval per persoon per jaar.

Gescheiden ingeleverd - per persoon per jaar (2018):

Soort afval Totaal (kilo) Waarvan gescheiden
Gft 140 87
Papier en karton 63 49
Drinkpakken 3 1,6
Glas 27 20
Plastic 24 16
Blik 7,3 6,9
El. apparaten en lampen 19 9,6
Textiel 18 8

Het kan dus veel beter!

Nederland wil in 2020 in totaal 75 procent van het huishoudelijk afval scheiden. Volgens Milieu Centraal is dat goed haalbaar: 80 procent van het huishoudelijk afval kan gescheiden worden. Nu scheiden we zo’n 279 kilo per persoon per jaar, dat kan omhoog naar bijna 390 kilo. De meeste winst is te halen met het nog beter scheiden van gft-afval, gevolgd door papier.

Waarom afval scheiden?

Gescheiden afval kan gerecycled worden en vormt zo weer grondstof voor nieuwe spullen. Daardoor zijn er minder nieuwe grondstoffen (zoals aardolie, ijzer, aluminium, katoen en zeldzame metalen) nodig. Voor het recyclen (bijvoorbeeld omsmelten van metaal of glas) is meestal minder energie nodig dan voor het verwerken van nieuwe grondstoffen. Ingeleverd restafval gaat naar afvalenergiecentrales en wordt daar verbrand. Maar als je het niet scheid kan het ergens anders belanden bijvoorbeeld in de zee of aan het strand, en omdat plastic niet biologisch afbreekbaar is, blijft het daar nog altijd bestaan maar dan in microplastics.

Ook door de kunststofvezels is het plastic tegen bijna alles bestendig. Die kunststofvezels zorgen ervoor dat het plastic flexibel is en het een hoge weerstand tegen bijna alles heeft.

Wat gebeurt er met mijn gescheiden afval?

Hoe wordt het papier verwerkt?

Op de verwerkingslocatie wordt het papier van het karton gescheiden en eventuele vervuiling verwijderd. De overgebleven gescheiden stromen worden door een grote persmachine in balen van wel 600 kilo geperst voor transport naar de papierfabriek.

Hoe wordt metaal verwerkt?

Een grote kraan soorteert de verschillende soorten metaal, bij kleinere objecten kan dit ook handmatig worden gedaan. De verschillende soorten zoals, staal, koper, lood en aluminium worden van elkaar gescheiden om ze zo goed mogelijk opnieuw in te kunnen zetten. Van het gerecycled metaal wordt van alles gemaakt. Van scheermesjes tot metalen constructies. gerecycled aluminium wordt vooral gebruikt in de voedingssector: drankblikjes, schotels of spuitbussen

Hoe wordt glas verwerkt?

Een glazen statiegeld fles die je naar de supermarkt hebt teruggebracht wordt totaal zo’n 10 a 30 keer opnieuw gevuld. Uiteraard na een grondige inspectie en reiniging van de fles. Afgekeurde flessen komen bij het glas in de glasbak terecht. Uit het glasafval worden als eerste verontreinigingen zoals deksels, doppen, kurken en etiketten tussen de glasscherven vandaan gehaald. Hierbij wordt gebruik gemaakt van mageneten en een luchtstroom. Ook een laser kan worden gebruikt om grote verontreinigingen te detecteren. Het glas wordt gesorteerd op kleur en in kleinere scherven gebroken. Dit wordt naar de glasfabriek gebracht.

Hoe wordt kunststof verwerkt?

Plastic wordt na het inzamelen gesorteerd op soort. Elk soort plastic wordt apart in balen geperst en aangeboden aan recyclers voor verdere verwerking. Het plastic wordt dan tot snippers vermalen, gereinigd en samengesmolten tot nieuwe grondstof. Daarvan worden korrels gemaakt (granulaat). Hiervan worden nieuwe producten gemaakt, zoals jerrycans, truien, speelgoed, tuinstoelen, leidingen en buizen.

Hoe wordt hout verwerkt?

Als het hout niet in originele vorm hergebruikt kan worden kan A- en B-hout goed gebruikt worden voor het maken van spaanplaat. Zo wordt eerst vervuiling uit de houtstroom gehaald en het hout versplinterd. Deze splinters worden samen met zaagsel en een bindmiddel, zoals kunsthars, onder druk en met warmte samengeperst tot spaanplaat.

Hoe worden GFT-afval & Swill verwerkt?

Van het gescheiden GFT-afval inclusief swill wordt 2/3 in composteerinstallaties verwerkt tot compost en 1/3 eerst vergist zodat het naast compost ook biogas oplevert. Vergisting vindt in speciale biogas installaties plaats. Het is een biologisch proces, waarbij verschillende soorten micro-organismen het GFT-afval omzetten in biogas. Dit gas kan in een verbrandingsmotor worden omgezet naar duurzame elektriciteit en warmte. De resten die na vergisting overblijven kunnen vervolgens ook nog worden gecomposteerd.

Hoe wordt textiel verwerkt?

Al het verzamelde textiel wordt gesorteerd. Als eerst op soort en daarna op kwaliteit. Kan de kleding nog gedragen worden? Dan komt het vaak in het buitenland terecht, bij landen in Afrika of Oost-Europa. Kapotte en versleten kleding, of bijvoorbeeld professioneel vernietigde kleding, wordt ingezet voor recycling. Textiel wordt gerecycled tot grondstof voor diverse nieuwe textielmaterialen, zoals garens voor de vervaardiging van vloerbedekking en vilt voor geluidsisolatie.

Hoe wordt bouw- en sloopafval verwerkt?

Al het hout, metaal, glas, plastic, papier en andere recyclebare materialen worden gesorteerd en apart verwerkt. Wat overblijft als reststroom is steenachtig materiaal oftewel puin. Dit wordt gebroken en vermalen tot gruis of granulaat. Het wordt gewassen en gezeefd in een ronddraaiende trommelzeef, die alles op grootte sorteert. Eventuele achtergebleven niet bruikbare stoffen worden eruit gefilterd. Met magneten worden nog de laatste kleine metaaldeeltjes verwijderd. In het bouw- en sloopafval zitten veel materialen die hergebruikt kunnen worden en puin wordt in de wegen industrie weer toegepast.

Hoe wordt restafval verwerkt?

Nadat alle recyclebare stromen, zoals metaal, papier en karton, plastic, hout, glas en GFT uit het afval zijn gesorteerd gaat het restafval naar grote moderne afvalenergiecentrales (AEC). Er zijn 12 van zulke afvalenergiecentrales in Nederland. Daar wordt het afval verbrand om zo duurzame energie te produceren.

Wat wordt ervan gemaakt?

Van plastic kunnen bijvoorbeeld weer nieuwe verpakkingen, emmers, kratten of bermpaaltjes worden gemaakt. Je te krappe spijkerbroek vindt een nieuwe eigenaar en je versleten hoeslaken wordt omgetoverd tot vulling voor autostoelen. Gft levert biogas en compost op. Aluminium en ander metaal wordt omgesmolten voor nieuwe blikken en apparaten, zeldzame metalen uit je telefoon worden hergebruikt. Klein chemisch afval kan op de juiste manier worden verwerkt.

Bij de verbranding van het afval komt veel warmte vrij dat gebruikt wordt om stoom op te wekken. Door deze stoom door een turbine te leiden wordt het omgezet in energie waar het energienetwerk weer gebruik van kan maken. Huishoudens en bedrijven kunnen van elektriciteit en warmte worden voorzien doordat hun eigen restafval wordt verbrand.

Wat kan ik doen?

Zing eens een liedje. Of bidden, horen we ook enthousiaste verhalen over.

Nee serieus, ga beter afval scheiden!

Maar misschien nog wel het allerbelangrijkste: gebruik minder plastic, want door te recyclen neemt de hoeveelheid plastic natuurlijk niet af.